أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
226
تجارب الأمم ( فارسى )
گمان مىمانست . چون كودك بود ، كار كشور هم به دست بزرگان و دستوران مىچرخيد . از ميان دستوران يزدگرد ، بردگان سالار از همه آگاهتر و باهوشتر بود . چنين بود كه كار كشور پارس سستى گرفت و دشمنان از هر سو بر يزدگرد گستاخ شدند و سرزمينهاى مرزى ايران را يكى پس از ديگرى از چنگ وى به در آوردند يا ويران كردند . سه سال يا چهار سال از پادشاهى او گذشته بود كه تازيان به كشور او تاخت آوردند . يزدگرد ، هنگامى كه در مرو كشته شد سالهاى زندگىاش از بيست بيش نبوده است . از كار و سرگذشت يزدگرد گزارشها رسيده است كه آن را پس از گزارش كارهايى كه از روى راى و كارسازى به روزگار پيمبر ( ص ) و جانشينان از روى داده تا سرانجام به سرگذشت يزدگرد و گزارش كارهاى او پيوسته است ، ياد خواهيم كرد . [ 146 - 149 ]